01Czym jest najem okazjonalny
To szczególny rodzaj umowy najmu lokalu mieszkalnego, uregulowany w ustawie o ochronie praw lokatorów. Mogą go zawierać właściciele będący osobami fizycznymi, którzy nie prowadzą działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania mieszkań. Umowę zawiera się na czas oznaczony, nie dłuższy niż 10 lat, i zawsze na piśmie.
02Oświadczenie u notariusza
Do umowy dołącza się oświadczenie najemcy w formie aktu notarialnego: najemca poddaje się egzekucji i zobowiązuje do opróżnienia lokalu po zakończeniu najmu. Wskazuje też inny lokal, w którym będzie mógł zamieszkać w razie wyprowadzki, a właściciel tamtego lokalu składa oświadczenie, że się na to zgadza.
W praktyce tym adresem bywa mieszkanie rodziny lub znajomych, także za granicą. Kto płaci notariuszowi, strony ustalają między sobą, warto zapisać to w umowie.
03Zgłoszenie do urzędu skarbowego
Właściciel ma obowiązek zgłosić zawarcie umowy najmu okazjonalnego do urzędu skarbowego właściwego dla jego miejsca zamieszkania w ciągu 14 dni od rozpoczęcia najmu. Bez zgłoszenia umowa traci przywileje najmu okazjonalnego. Jako najemca możesz poprosić o kopię potwierdzenia.
04Kaucja przy najmie okazjonalnym
Kaucja może wynieść maksymalnie sześciokrotność miesięcznego czynszu. W Warszawie zwykle wynosi jeden lub dwa czynsze. Po zakończeniu najmu właściciel zwraca ją po potrąceniu ewentualnych zaległości, na przykład za niezapłacony czynsz lub szkody wykraczające poza zwykłe zużycie.
05Najem okazjonalny, zwykły i instytucjonalny
Przy najmie zwykłym nie ma aktu notarialnego, a kaucja może sięgać 12 czynszów, ale eksmisja wymaga pełnego postępowania sądowego. Najem instytucjonalny jest przeznaczony dla firm wynajmujących mieszkania, na przykład operatorów PRS: tam też jest oświadczenie notarialne, ale bez wskazywania innego lokalu, a kaucja wynosi do 6 czynszów.
06Na co uważać jako najemca
Przeczytaj umowę przed wizytą u notariusza i upewnij się, że wysokość czynszu, opłat i kaucji jest w niej zapisana. Sprawdź, czy osoba wynajmująca jest właścicielem mieszkania. Zrób protokół zdawczo-odbiorczy ze zdjęciami i stanami liczników. Ten poradnik nie stanowi porady prawnej; w nietypowej sytuacji skonsultuj się z prawnikiem.
Częste pytania
Czy cudzoziemiec może podpisać najem okazjonalny?
Tak. Jako lokal zastępczy można wskazać mieszkanie w Polsce lub za granicą, o ile jego właściciel złoży wymagane oświadczenie. Przy oświadczeniu u notariusza warto mieć tłumacza, jeśli nie znasz dobrze polskiego.
Na jak długo można zawrzeć najem okazjonalny?
Na czas oznaczony, maksymalnie na 10 lat. W Warszawie najczęściej podpisuje się umowy na 12 miesięcy z możliwością przedłużenia.
Jaka jest maksymalna kaucja przy najmie okazjonalnym?
Do sześciokrotności miesięcznego czynszu. W praktyce zwykle jeden lub dwa czynsze.
Co jeśli właściciel nie zgłosi umowy do urzędu skarbowego?
Umowa nadal obowiązuje, ale jako zwykły najem, bez uproszczonej procedury opróżnienia lokalu. Dla najemcy oznacza to mocniejszą ochronę.

